vrijdag, oktober 31, 2008

Keane - Perfect Symmetry

Het debuutalbum 'Hopes and Fears' van Keane was zo genadeloos goed dat het daarna wel fout moest gaan. Leadzanger Tom Chaplin raakte dan ook keurig drugsverslaafd. Het vervolgalbum was aardig, maar haalde bij lange na het niveau van de eersteling niet. In de muziekwereld lijkt het tweede album vaak de jongens van de grote heren te scheiden. En het is lastig als het debuut briljant is. The Counting Crows zijn bijvoorbeeld nooit meer in de buurt geweest van hun legendarische 'August and everything after'. Keane slaagt er voorlopig ook nog niet in om hun eerste plaat te evenaren, maar Perfect Symmetry is wel weer een lekkere plaat. Ongegeneerd fout jaren '80-geluid hier en daar, dat getuigt wel van lef en dwars door die ellende hoor je gewoon goed geschreven en gezongen nummers. 'Better than this' en vooral 'Pretend that you're alone now' zijn van ongekend hoge kwaliteit. Het niveau van hun debuut halen ze misschien wel nooit meer, maar de mannen, afgekickt en wel, doen tenminste hun best weer.

woensdag, oktober 29, 2008

Therese Raquin - Nationale Toneel

Tenslotte plegen de minnaars zelfmoord. Hun leven was, sinds de moord op de echtgenoot die hun liefde onmogelijk maakte, veranderd in een levende hel. Ze trouwden zelfs, maar in het echtelijk bed was geen spoor meer van de alles verscheurende passie van voorheen. Schuld. Het is 'Een nagelaten bekentenis' en 'Misdaad en straf'. Het was in elk geval spannend. Donker decor. Schamel licht. Het benauwende kleinburgerlijke in Parijs in de tweede helft van de negentiende eeuw. Er staat champagne op tafel. 'Eerst maar een kopje thee,' zegt moeder. En dan is het dus 'de Avonden'. Twee heerlijk kissebissende oude mannen zorgen tijdens hun wekelijkse dominospel voor verlichting, maar dan worden we alweer de ellende ingetrokken. Van twee minnaars die een moord pleegden om samen te kunnen zijn, en vanaf dat moment nooit meer écht samen konden zijn.

maandag, oktober 27, 2008

Jaroslav Kral

Het ging goed met Tsjecho-Slowakije tussen de twee Wereldoorlogen. In Brno is dat te zien aan de grote hoeveelheid gebouwen die zijn gebouwd in de stijl die wij de Amsterdamse School noemen. Het is ook te zien in Kasteel Spilberk waarin een soort gemeentemuseum is gevestigd. Beneden leiden droeve, oude dames, verkleed als toiletjuffrouwen, de gasten rond langs borden met grote lappen tekst. Tsjechisch. Op de bovenste etage van het immense museum hangt kunst. En wat voor kunst. Modernistisch. De schilders uit Brno reisden regelmatig naar Parijs, en dat is te zien, maar beter goed gejat dan slecht bedacht. Jaroslav Kral is een koning. In het museum kocht ik een boek van de tentoonstelling. 200 pagina's in kleur. 30 kronen. Ruim een euro. Bijna twee biertjes in de kroeg. Let wel, halve liters.

zondag, oktober 19, 2008

woorden als deze - Gerrit Kouwenaar

Als de enige club het opnieuw laat afweten en de zaterdagnacht lang en vol van pracht was, kan de zondagmiddag het beste aan de poëzie gewijd worden. Kouwenaar. Ik lees al weken de bundel Totaal witte kamer. Vrij worstelen met een glibberige oogstrelende vrouw. Dat is het. Van Kouwenaar kun je genieten als van Bach, want als we betekenis weglaten is hij bijna ongeëvenaard, taalkunst, maar ja, taal draagt nu eenmaal betekenis en dan willen Kouwenaars regels nogal ongrijpbaar worden. Hieronder het oog- en oorstrelende "woorden als deze" (lees het eens hardop, een sensatie). Laten we meenemen dat bijna alle poëzie van Kouwenaar poeticaal is en dat hij zich in deze bundel vaak tot zijn overleden vrouw richt.

woorden als deze

Waar geurde je toen naar, het was
een woord dat er niet was, zomersneeuw, zweem
van lichtweefsel, mondstilte, honinggras

vandaag, najaar, in ons slordig beheerd paradijs
hoorde ik, afzijdig, tussen de wildgroei
je pathetisch geblokkeerde zilver rinkelen

ik ziende, taalde het doofste, witvlinders, leven
zo licht dat geen naam het kon dragen, en jij
bestond dit onteigend moment dat ik rilde

woorden als deze staan voorgoed roerloos, ik
bewoon ze, ook nu de wind opsteekt, oude
schaduwtakken breken en je het koud hebt -


De openingszin had van Kopland kunnen zijn, maar in de volgende regel is het onmiskenbaar Kouwenaar, de taal schiet tekort en dichter maakt dus maar een nieuwe. Regel 4 en 5 zijn opvallend consistent samen, maar dan het 'pathetisch geblokkeerde zilver'. Het roept een beeld op van het geluid van een ketting of iets dergelijks dat de 'ik' ineens hoort. Hier lijkt een moment beschreven te worden waarin de ik de jij een fractie in leven waant, zoals mensen die een geliefde hebben verloren die soms ook nog de trap op horen gaan. Maar 'pathetisch geblokkeerd'? Wie het weet mag het zeggen. De derde strofe is van een ongekende schoonheid: zien, taal, doof, het verband tussen het lichte leven en de jij; en let op het woordje 'dit'. In de laatste strofe wordt het nog meer poëticaal dan het al was. De dichter huist als Slauerhoff roerloos en eeuwig in deze woorden. En niet de ik heeft het tenslotte koud, maar de jij. Wat taal wel niet vermag.

Een gedicht als dit kun je oneindig blijven lezen, dat is de schoonheid, je proeft, neemt hapjes, elke regel is te verbeelden. Hopeloos romantisch en eenvoudig blijft het ook: de dichter maakt zichzelf onsterfelijk en brengt letterlijk de doden tot leven. Wat hebben dichters toch een mooi vak.

maandag, oktober 13, 2008

zondagmiddag in oktober

Zondagmiddag in café De Jaren is met recht een zondagmiddag. Lage zon over de gevels. Het moddergoud van de Amstel kabbelt gemoedelijk aan het terras. Aan de overkant drijft een echtpaar met pijpjes pils in een kano. Hier lezen mannen de Quote, boeken, vrouwen lachen. Ik heb een dichtbundel in mijn grijze jasje gestoken. Voor de sier. Ik draag Bommels en zuig de zon uit mijn glas bier. Sexy dames van zestig nippen aan hun muntthee. De Paus en ik, we bespreken onze clubs, de huizenmarkt en verklaren de teloorgang van het Nederlandse theater. Glaasje Grolsch erbij.

Later lasagne met Chileense wijn. Na de Illy-koffie gaan we naar het theater aan de overkant waar Alex Roeka, de zanger van de heerlijke regels: "Nee, je hoeft niet bang te zijn dat ik me aan je vet vertil, hoe eenzamer ik me voel, hoe dikker ik je wil", premiere heeft. Hij is goed. Z'n publiek overdrijft. Wij vluchten naar de kroeg en vieren de vriendschap.

Terug in Den Haag staat mijn fiets er nog en hangt op het Spui een zilveren nachtmist. Het is bijna zonde om er doorheen te rijden. In de Grote Marktstraat klinkt in een milde Noordzeebries glashelder de Big Ben. Twaalf keer. Het is middernacht in Londen. In Nederland was het een zondag zoals de Lieve Heer het ooit eens bedoeld moet hebben.

woensdag, oktober 08, 2008

Zomerhitte

Voor Zomerhitte is geen enkel excuus. De film is niet grappig, niet sexy, niet spannend en al helemaal niet ontroerend. Het boekje van Wolkers was qua plot al matig, maar Van der Ven is erin geslaagd het filmverhaal nog dunner en onnozeler te maken. Er is geen geloofwaardige dialoog te vinden. Het zijn uitwisselingen van oneliners. Tussen de twee hoofdrolspelers, die in het ware leven samenwonen, is geen sprankje chemie te ontdekken, het zal de kijker echt worst wezen of ze elkaar krijgen. Mevrouw Hilbrand is leuk, maar iemand met wie je gezellig een biertje zou willen drinken, en dat is wel het laatste wat je in een Wolkersverfilming van een vrouw verwacht. Het einde is potsierlijk en ronduit beledigend voor het publiek. Is er dan nergens een geslaagd grapje of spanningsmomentje te vinden? Eens denken... nee. Hemel, wat een, pardon my French, kutfilm.

maandag, oktober 06, 2008

Ringo Starr

zaterdag, oktober 04, 2008

Brad Mehldau

In de bar van de Houtrust Squash, waar ik gisteravond een heerlijk gesprek met Andre voerde over hoe fantastisch het is om in het onderwijs te werken en waarin we concludeerden dat we dat maar lang moesten blijven doen, maar dan wel ook geld verdienen daarbij, stond een plaatje op van de hippe Afrikaanse jazz van Mulatu Astatke die in de westerse wereld vooral beroemd geworden is door de film Broken Flowers van Jim Jarmusch omdat het karakter gespeeld door Bill Murray een cd van z'n buurman meekrijgt om tijdens de zoektocht naar de verloren zoon, of eigenlijk zijn ex-en, in de auto af te spelen, om bij een van die ex-vriendinnen haar dochter naakt aan te treffen en 's avonds bij het eten op te merken: 'nice dress you weren't wearing,' maar dat terzijde.

De muziek deed me denken aan een cd'tje dat ik heb liggen met wat verzameld werk, waaronder dus wat nummers van die Mulatu Astatke. Vanmorgen direct opgezet. Niet zozeer om die Afrikaan, nee, veel meer om een Canadees. Brad Mehldau. Jazzpianist. Wie zijn vertolking van Radioheads Paranoid Android of the Beatles' Blackbird nog nooit heeft gehoord, heeft iets prachtigs in het vooruitzicht: gelukkig worden van het luisteren. Ik draaide hem vanmorgen bij de koffie. Het is inmiddels borreltijd. Mijn voeten naderen, langzaam, de grond.

woensdag, oktober 01, 2008

parkeerwachters

In lijn 2 op weg naar een van de mooiste stadhuizen van het land zit ik achter twee parkeerwachters. Een brunette van achterin de twintig met een paardenstaartje en een kaalgeschoren vijftiger met onvervalst Haags accent. Hij rolt een shagje.
'D'r is geen afleiding,' zegt hij. 'Daar is het allemaal misgegaan.'

Gisteren stond alweer een artikel in de Haagse afdeling van het AD over de Dienst Parkeerbeheer. Zelden heeft men in het land een meer corrupte en frauderende verzameling van ambtenaren aangetroffen. Als je een beetje goedkoop een harddisk-recorder wilde kopen, moest je in de kantine van Parkeerbeheer zijn. Daar werd ook gehandeld in invalidekaarten, dvd's, spijkerbroeken, het verscheuren van boetes en iPods.

'Bij de politie hebben ze afleiding,' gaat de man verder. 'Sportvelden, clubs, dingen buiten het bureau. Daar gebeurt het ook, geloof me, maar daar zie je het niet.'
'Geen afleiding,' zegt de vrouw.
Bij halte Spui in de tramtunnel moet ik eruit. De parkeerwachters ook. Ze staan voor me. Een jonge moeder probeert met haar kinderwagen naar buiten te komen. De twee voor me wachten. Op het leren jack van de man glimt het zilveren embleem 'parkeerbeheer' op zijn schouder.
'Sorry, mag ik er even langs?'
De man en vrouw kijken verstoord om.
'Even die vrouw helpen,' verontschuldig ik me en wijs op de moeder, stoeiend met de Bugaboo.
De dienst Parkeerbeheer van Den Haag laat me erdoor. Ik til de kinderwagen naar buiten. Achter me stappen de parkeerwachters uit.
'Kom,' hoor ik de man nog zeggen, 'we gaan een bakkie doen.'