vrijdag, november 30, 2007

woorden in den nacht

In de vijfde houden twee leerlingen een presentatie over J.J. Slauerhoff. Ze vertellen wat saai over diens spannende leven en behandelen vervolgens een onmogelijk gedicht. Aan mij na afloop de schone taak om de dichter in de ogen van de klas te redden. Ik vertel dat Slauerhoff het mooiste erotische gedicht uit de Nederlandse literatuur heeft geschreven en draag het - Beute, patser! - uit mijn hoofd voor. En terwijl ik mezelf de zinnen hoor uitspreken gebeurt het, het besef groeit dat dit inderdaad onvoorstelbaar mooi is. Ik wist het toch al? Ik zeg het net zelf. En toch. Voor de regel: "alles wat hierna komt..." stop ik en spreek ik mijn verbazing uit. "Dit is wat poëzie is, jongens," hoor ik mijzelf zeggen. Ik begin aan de laatste regels en herhaal ze een keer of vier. "Mijn hemel," praat ik hopeloos verloren, "snappen jullie wel hoe knap dit is? Die zwaarte en die speelsheid? Zo samen. En geil ook nog. Dat is toch... onvoorstelbaar. Zo'n regel. Horen jullie dat?" Minutenlang sta ik stuntelend op schitterende wijze te bewijzen hoe moeilijk het is om schoonheid te verklaren. Mijn vijfde klas kan er wel om lachen. Arme Beute.

woorden in den nacht

Voel je hoe ik naar je toe kom?
Je bent naakt in den nacht.

Wacht ik doe eerst een doek om.
Nog niet, nog niet.

Liefkoos mij, zacht.
Zeg dat je mij mooi vindt
En alleen door te streelen
In ‘t donker, mij ziet.

Zullen wij spelen,
Dat wie ‘t eerste lacht,
Moet ondergaan wat de ander bedacht?

O, laat het doorgaan,
Totdat wij doodgaan.
Alles wat hierna komt
Is niets dan Dood, vermomd
in schijn van Leven.

Neem mij weer, wacht nog even.

liaisons dangereuses

De Koninklijke Schouwburg vult zich elke avond met oud geld. Grijze koppen. Ook woensdag, een rij gymnasiasten erbij, een jonge moeder en vader op het eerste balkon en de zaal is uitverkocht. En terecht. Een koningskoppel staat op het toneel om een, wat al snel blijkt, zinderend stuk te gaan spelen. De graaf (Gijs Scholten van Asschat) en de markieze (Ariane Schluter) maken speels de salons van Parijs onveilig. “Ons verheven doel is de tijd te doden”, is de afspraak tussen de Marquise de Merteuil en Vicomte de Valmont. De wijze waarop dit gebeurt, is spectaculair. Wraak en slechtheid zijn heerlijk om naar te kijken. Het publiek wil dat de kuise, gelovige, getrouwde en nette madame De Tourvel in het corrumperende bed van De Valmont belandt. De teksten zijn lekker. De woordspelingen die De Valmont bezigt bij het inwijden van een jonge maagd in de vleselijke liefde zijn niet te versmaden. In lange jas, met de armen gespreid en de broek op de knieen: "Dit, jongedame, is de opstanding." Om over het moment waarop hij op de rug van een hoertje een brief aan zijn beminde schrijft nog maar te zwijgen. "Ik moet nu een punt zetten." Geen vrouw is zo mooi vilein als Ariane Schluter. Prachtige actrice. Prachtig stuk. Prachtige avond.

dinsdag, november 27, 2007

pixels

In huize Beute huldigen wij het standpunt dat een televisie zo'n beperkt mogelijke ruimte mag innemen. Letterlijk en figuurlijk. Om dat eerste waar te maken, gingen de Beutes "plat". High-definition LCD WXGA+-display 1440 x 900p. In het Nederlands: veel pixels. Maar als een van die pixels dienst weigert, levert dat onaangename beelden op. Zodra de achtergrond donker wordt, verschijnt een wit puntje als een vastgekoekt vliegje op het beeldscherm. De kalende man van de servicedesk wilde het naadje van de kous weten.
'Voordat ik het controleer, kunt u me aanwijzen waar op het beeld het probleem precies zit?'
'U ziet het vanzelf. Kan niet missen.'
'Ja, maar waar zie ik het precies?'
'Als u hem aanzet, gaat het een stuk makkelijker.'
'Waar moet ik kijken?'
'Links in het midden.'
'Aha.' Hij schreef het op een blaadje, wandelde met mijn tv onder zijn arm naar een achterkamertje om vijftien minuten, u lees het goed, vijftien minuten later terug te komen met de volgende mededeling: 'Links in het midden doet een pixel het niet.'
'U meent het.'
'Dat hoort niet,' concludeerde hij. Een klein kwartier later liep ik met een nieuwe Philips onder mijn arm de winkel uit. In mijn ooghoek zag ik de man achter de servicedesk in een stofzuigerslang kijken. 's Avonds waren de Sopranos daar. Met alle pixels erop en eraan.

maandag, november 26, 2007

linkse televisie

Kan televisie links zijn? Naar deze vraag, of nee, naar de vraag of de publieke omroep té links is, wil de Kamer onderzoek laten doen. Hoe gaan ze dat meten? Linksheid op televisie. Geert Wilders weigert een openstaande uitnodiging van Pauw en Witteman. Levert zijn angst voor kritische vragen de Vara/NPS strafpunten op? Gaat gemeten worden of Bos niet stiekem meer zendtijd krijgt dan Rutte? Het NOS-journaal schijnt links, maar de ironie waarmee het partijcongres van de SP afgelopen weekeinde werd behandeld, getuigde allerminst van een sympathieke houding tegenover deze partij. En waaruit blijkt die linksheid dan wel? Het poldernederlands van mevrouw De Boer? Is Nova kritischer t.o.v. Verdonk dan de rechtse Telegraaf dat is? Krijgt op voorspraak van het CDA Harry Mens zijn eigen latenight talkshow op Nederland 2? Moeten Pauw en Witteman een das om? Kunnen de omroepen er verantwoordelijk voor gehouden worden dat de betere, hoogopgeleide journalisten links zijn? En hoe ziet, buiten Harry Mens, réchtse televisie er dan uit? Vast niet zo mooi als het journaal.

donderdag, november 22, 2007

verliezen

Zo ziet verlies eruit. Het is prachtig. De heer Gerrard weet dat hij komende zomer vroeg op vakantie kan. Na het debacle van Oranje maakten Engeland en Kroatië de avond gisteren goed. En hoe. Een legendarische wedstrijd. Vanmorgen konden ze het in Engeland nog steeds niet geloven. The Sun had er het volgende over te melden: "useless, pathetic, insipid, spineless, desperate, rubbish and all those other words we are not allowed to print. England are the joke of European football. Thrown a lifeline by Israel at the weekend, England opted for suicide." Er is geen mooiere sport dan voetbal. En er zijn geen mooiere verliezers dan de Engelsen.

dinsdag, november 20, 2007

de conducteur

Een minuut voordat de intercity richting de Domstad vertrekt, herinnert een stem door de intercom de reizigers eraan dat op dit tijdstip de kortingskaart niet geldig is. We vertrekken immers negen minuten voor negen. De boete, laat de man niet na te zeggen, bedraagt 35 euro. Nog voordat ik heb besloten dat ik het er toch maar op waag, ik wil niet te laat op mijn afspraak zijn, is de trein reeds vertrokken. Helemaal gemakkelijk zit ik niet meer. Als ik na drie minuten achterin de coupe een conducteur hoor binnenkomen leg ik de ochtendkrant gelaten op schoot en zoek naar mijn ongeldige kaartje.
'Een goedemorgen,' mompelt de conducteur met zware stem, hij steekt zijn hand uit, 'uw plaatsbewijs alstubieft.'
Ik leg het in zijn handpalm. Hij laat een kritische blik over het waardeloze, illegale, gele vodje gaan.
'Het spijt me, ik geloof dat ik niet zo slim...' begin ik, maar wordt direct door de man onderbroken. 'Goedemorgen,' bromt hij. Zonder theater legt hij het kaartje, geknipt en wel, terug in mijn hand en beent door naar de volgende reiziger. Zo'n man. Hij bestaat. Kan iemand hem een prijs geven?

dinsdag, november 13, 2007

de lijst

Het is net als bij kerstmis. De voorpret wordt wat vroeg ingezet. De top 2000 is weer in het land. Ach, daar gaan we gewoon: geen obscure tracks van vage platen en wazige bands, maar tien degelijke singles die in hun tijd de top haalden. Vrienden Waits en Cave is dat laatste, volgens de 'longlist', niet vaak gelukt helaas. The Smiths wel, maar met de verkeerde nummers en zo kunnen we nog wel even doorgaan. Het blijft behelpen. Dat Queen zomaar weer eerste kan worden, zou bij wet verboden moeten worden.De wansmaak tiert nog altijd welig door de Hollandse straten. De C&A heeft bestaansrecht. De mensen die daar zaterdags verkeren, zijn op hun beurt weer niet in het bezit van Tom Waits' platen. Het is dus toch wel goed zoals het is, zou Reve zeggen. Dit hieronder moet het, in chronologische volgorde, zijn. Kippenvel!

Otis Redding - The dock of the bay (1968)
Rolling Stones - Sympathy for the devil (1973)
Tom Waits - Tom Traubert's Blues (1976)
Bram Vermeulen - Rode wijn (1980)
Talking Heads - Slippery people (1985)
De Dijk - Dansen op de vulkaan (1987)
REM - Losing my religion (1991)
Tori Amos - Winter (1992)
Jeff Buckley - Hallelujah (1994)
Coldplay - Trouble (2002)

vrijdag, november 09, 2007

de klassieker

Er is maar één klassieker. Thuis hebben we die de afgelopen twaalf edities, geloof ik, slechts drie keer gewonnen. De laatste keer speelde Dirk Kuyt in ons rood wit. Ik was erbij. Uit en thuis. Gewoon winnen omdat je beter bent. God is op sommige zondagen genadig. Overmorgen ook. Op school praatten we de hele week nergens anders over. Het broeit. Het is elke wedstrijd een genoegen om in de Kuip te zitten, maar zondag is het een voorrecht. Duizenden mensen hebben honderden euro's voor een kaartje over, maar zitten toch gewoon thuis. Wij niet. Wij gaan. Winnen!

woensdag, november 07, 2007

Coffee and Cigarettes

Iggy Pop en Tom Waits in de film van Jim Jarmusch.

dinsdag, november 06, 2007

Bande à Part

Als er gerebelleerd wordt tegen de Amerikaanse film is het al snel goed. Die Nouvelle Vague gasten uit de jaren zestig verdienen dan ook alle lof. Film is film, vonden ze en braken dus met de regels die het net doen lijken alsof film ‘echt’ is. In Bande à Part van Godard zit een beroemde, absurde, want onnatuurlijke dansscène. Het inspireerde Tarantino om Travolta en Thurman hetzelfde te laten doen in Pulp Fiction. De regisseur geeft in een voice-over na vijf minuten een korte samenvatting van de gebeurtenissen tot nu toe. Voor de laatkomers, zegt hij erbij. In een café wordt na de mededeling dat een minuut stilte eeuwig kan duren het geluid gedurende 36 seconden stilgezet. Ana Karina zingt (zoals in Magnolia later ook gebeurt) mee met de muziek. Een soundtrack voll jazz. De voice-over valt af en toe binnen om ons, a la Kundera, de gedachten van zijn karakters te openbaren. Het belangrijkste is dat, mede door deze spielerei, Bande à Part een heerlijk luchtige, maar vooral ‘coole’ film is.Godard bewijst het adagium van Griffith: “all you need to make a film is a girl and a gun.” Je laat de drie helden, in afwachting van een overval, door de lange gangen van het Louvre rennen, lekkere jazzplaat eronder en het vermaak is compleet.

AKO

Max Pam voorspelde het gisteren al. Van der Heijden wint. 'Deze jury houdt daar wel van.' Wat is dat eigenlijk precies? Welnu, het vereist een bijzonder vaardige auteur om een boek als Schervengericht te schrijven. Het is inderdaad uitermate kundig gemaakt. Ook het lezen is een hele klus. Al dat harde werk is nu door de, blijkbaar calvinistisch ingestelde, jury beloond. Een goed boek is Schervengericht nauwelijks. De jury heeft een auteur als winnaar gekozen. Geen boek.

(In de maand juni van dit jaar heb ik zinnige dingen over de roman geschreven. Dat blogje is de jury blijkbaar ontgaan.)